Begrippen

Dit is het paar dat de meeste verwarring geeft, omdat clubs de twee woorden door elkaar gebruiken. ProBiljart houdt ze uit elkaar en bedoelt er dit mee:

Het te maken aantal is het aantal caramboles dat een speler in een partij moet maken. Veel clubs noemen dat “het gemiddelde van een speler”, en op het scherm van de deelnemers staat het achter de naam: Kevin (30).

De moyenne is wat een speler daadwerkelijk haalt: gemaakte caramboles gedeeld door beurten. Die wordt berekend uit de gespeelde partijen en nooit ingetypt.

Het te maken aantal wordt dus afgeleid uit de moyenne — via een formule (moyenne × factor + handicap) of via een intervaltabel. Wie de twee omdraait, denkt dat een herziening de verkeerde kant op rekent.

In ProBiljart is een vereniging de organisatie die het account heeft: de leden, de competities, de clubsite. Overal in het programma is dat het woord.

Club gebruiken we in de dagelijkse betekenis, en verder nergens als apart begrip — een lid speelt voor één vereniging, en wie bij twee verenigingen speelt heeft één inlog en twee lidmaatschappen. Teamcompetities tussen verenigingen zitten niet in deze versie.

Een speelronde is een avond: de partijen die op één datum worden gespeeld, waarbij niemand twee keer aan de beurt is. Dat is precies wat een loting oplevert, en het is de eenheid waarin uitslagen worden ingevoerd.

Ronde is hetzelfde, korter opgeschreven — ProBiljart toont “Ronde 7”. Bij een knock-out betekent ronde iets anders dan bij een competitie: daar is het een niveau in het schema (kwartfinale, halve finale) en niet een avond.

Let op het verschil met een beurt: dat is één keer aan tafel. Een partij duurt een aantal beurten; een seizoen bestaat uit speelrondes.

Een poedel is een beurt zonder carambole. Niet elke club telt ze, en dat verschil is bewust zichtbaar in ProBiljart: leeg betekent “deze club telt geen poedels”, en 0 betekent “geteld, en het waren er geen”. Die twee lopen niet door elkaar, ook niet in de lijstjes.

Normaal is een partij beslist: wie zijn te maken aantal haalt, wint. Haalt niemand het, dan wint de speler die het grootste deel van zijn eigen aantal maakte.

Zet een club partijwinst uit — de eigen regeling — dan wordt zo’n partij niet beslist en verliezen beide spelers, waarna de telsoort ze op hun aandeel scheidt. Dat kan alleen bij telsoorten die op aandeel scoren. Het kost wel de enige controle op een typefout: een uitslag waarbij de caramboles in de verkeerde kolom staan, is dan een geldige uitslag.

De telsoort bepaalt wat een partij aan wedstrijdpunten waard is — 3/1/0, Belgisch, de tienpuntenschaal, percentagepunten. Punten worden nooit opgeslagen: ze worden bij elke stand opnieuw berekend uit de uitslagen. Wie halverwege het seizoen van telsoort wisselt, ziet de hele stand meebewegen.

Een herziening is het opnieuw berekenen van het te maken aantal van een speler tijdens het seizoen, uit de moyenne die hij tot dan toe haalt. Per speler, niet per competitie: een club zet de ene speler die duidelijk gegroeid is op herziening en laat de rest staan.

Straf- en bonuspunten zijn wedstrijdpunten die niet uit een partij komen — twee punten eraf voor een avond waarop niemand kwam opdagen, een punt erbij voor de bardienst. In ProBiljart is dat één getal met een teken en een verplichte reden, en de stand laat beide zien: wat de partijen opleverden, en wat er is bijgeteld of afgetrokken.